Zazaca’yı Lehçe Yapma Amacının Arkasındaki Plan

Yayınlanma Tarihi : 20 Nisan 2026, 11:02

Abdulkadir BÜYÜKSAYAR

Zazaca; Hint-Avrupa dil ailesinin İrani diller grubunun kuzeybatı koluna mensup bir dildir. Zazaların anadili olan Zazaca'nın dilbilimciler tarafından köklü bir dil olduğu, günümüz Farsçası'ndan bile daha eski tarihlere dayandığı tespit edilmiştir.

Fakat Zaza dili üzerinde siyasi-ideolojik çıkarları olan kesimler, Zaza dilini başka dillerin —tabiri caizse— kuyruğu yapmaya çalışmaktadır. Türk milliyetçileri Zazaca’yı Türk lehçesi, Kürt milliyetçileri ise Kürt lehçesi yapmaya çalışmaktadır. Türk milliyetçileri Zazaca’yı lehçe yapma sevdasından vazgeçmişken, Kürt milliyetçileri bunu devam ettirmektedir.

Peki, Kürt çevrelerin bu ısrarı neden? Bilimsel gerçekler ortadayken niye hâlâ Kürtçeye lehçe yapmak istemektedirler? Bu sorunun cevabını 1978 yılında bizzat Kürtler vermiştir. Mart 1978 yılında DDKD’nin yayın organı *Devrimci Demokrat Gençlik* gazetesinin 2. sayısının 14. sayfasında şöyle cevaplandırılmıştır:

"...bu lehçede (Zazaca) bir yazı dili oluşturup gelecek ideolojik-politik mücadelemizde kullanmazsak, bu lehçeyi (Zazaca’yı) konuşan halkımızı nasıl mücadele alanına çekebiliriz?"

Amaç Zazacayı korumak, geliştirmek değil; Zaza dilini Kürtçeye lehçe yapıp üzerinde çalışarak Zazaları Kürt ideolojik çıkarları için parya gibi çalıştırmak, kullanmaktır. Yapılmak istenenler apaçık ortadadır. Ama anlamak istemeyenler için gözler kör, kulaklar sağır, dil lal olur.

Bu durumu en güzel özetleyen cümle: **HA VAJ, HAA VAJ.**